BÀN CHÂN PHẲNG: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ

hohoaian

BÀN CHÂN PHẲNG: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ

Bàn chân phẳng, hay còn gọi là bàn chân bẹt, là tình trạng vòm ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc không hiện rõ khi đứng. Thay vì tạo thành một khoảng lõm giữa gót chân và phần trước bàn chân, lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất trên diện tích lớn. Vòm chân có vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ trọng lượng cơ thể, duy trì thăng bằng và hỗ trợ hấp thu, phân tán lực trong quá trình đi lại.

Bàn chân phẳng khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Trong những năm đầu đời, vòm chân của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh nên hình ảnh bàn chân phẳng thường không phải dấu hiệu bất thường. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc xương, cơ, gân và dây chằng dần hoàn thiện, vòm chân có thể trở nên rõ hơn. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn duy trì vòm thấp hoặc bàn chân phẳng khi trưởng thành và có thể xuất hiện triệu chứng liên quan đến vận động.

Nguyên nhân gây bàn chân phẳng

Bàn chân phẳng có thể liên quan đến yếu tố di truyền và đặc điểm cấu trúc của cơ thể. Nếu cha mẹ có bàn chân bẹt, trẻ có thể có nguy cơ gặp tình trạng tương tự. Sự mềm lỏng của dây chằng hoặc độ linh hoạt khớp cao cũng có thể khiến vòm bàn chân khó duy trì khi chịu trọng lượng.

Ở trẻ em, bàn chân phẳng còn có thể đi kèm một số bất thường bẩm sinh hoặc bệnh lý ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cơ, xương và mô liên kết. Một số trường hợp hiếm gặp có thể liên quan đến sự bất thường trong cấu trúc xương bàn chân, khiến các xương bị hạn chế khả năng vận động bình thường.

Ở người trưởng thành, bàn chân có thể trở nên phẳng sau chấn thương ở bàn chân hoặc cổ chân, tổn thương gân và dây chằng, thay đổi liên quan đến tuổi tác hoặc một số bệnh lý khớp. Tăng cân cũng làm gia tăng tải trọng lên bàn chân và có thể góp phần khiến vòm chân chịu áp lực lớn hơn.

Dấu hiệu cần chú ý

Dấu hiệu thường thấy nhất là phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn bình thường khi đứng. Nhìn từ phía sau, gót chân có thể nghiêng ra ngoài hoặc cổ chân có xu hướng đổ vào trong. Một số người có thể nhận thấy mũi bàn chân hướng ra ngoài khi bước đi.

Bàn chân phẳng không phải lúc nào cũng gây đau. Nhiều trẻ và người trưởng thành có vòm chân thấp nhưng vẫn sinh hoạt, học tập và vận động bình thường. Ngược lại, nếu cấu trúc bàn chân ảnh hưởng đến chức năng chịu lực, người bệnh có thể bị đau hoặc mỏi ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân hay đầu gối.

Ở trẻ em, cha mẹ nên chú ý nếu trẻ thường xuyên vấp ngã, nhanh mỏi khi chạy nhảy, không muốn tham gia các hoạt động thể chất hoặc than đau chân sau khi vận động. Những dấu hiệu này không đủ để tự chẩn đoán bàn chân bẹt nhưng là cơ sở để cân nhắc kiểm tra chuyên môn.

Khi nào cần điều trị?

Không phải trường hợp bàn chân phẳng nào cũng cần can thiệp. Đối với trẻ nhỏ, nếu bàn chân phẳng không gây đau và chức năng vận động vẫn bình thường, việc theo dõi sự phát triển thường được ưu tiên. Vòm bàn chân có thể thay đổi theo quá trình trưởng thành.

Khi trẻ có triệu chứng hoặc xuất hiện bất thường về dáng đi, bác sĩ có thể đánh giá cấu trúc bàn chân, khả năng vận động của khớp, sức mạnh cơ và sự phân bố lực. Phương pháp xử lý sẽ được lựa chọn dựa trên nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng thay vì chỉ dựa vào hình dáng bàn chân.

Các phương pháp hỗ trợ không phẫu thuật

Với những trường hợp có triệu chứng, các biện pháp bảo tồn thường được cân nhắc trước. Trẻ có thể được khuyến khích vận động phù hợp và thực hiện các bài tập tăng cường cơ bàn chân, cổ chân theo hướng dẫn chuyên môn. Hoạt động chân trần trên những bề mặt an toàn, phù hợp cũng có thể giúp trẻ tăng cường khả năng kiểm soát bàn chân, nhưng không nên xem đây là phương pháp chắc chắn có thể tạo lại vòm chân.

Dụng cụ hỗ trợ vòm hoặc đế chỉnh hình có thể được sử dụng ở một số trường hợp nhằm hỗ trợ phân bố lực, cải thiện sự thoải mái và giảm áp lực lên những vùng chịu tải quá mức. Việc lựa chọn cần dựa trên tình trạng cụ thể của bàn chân, đặc biệt ở trẻ đang phát triển.

Phẫu thuật có cần thiết không?

Phẫu thuật không phải lựa chọn thường quy đối với bàn chân phẳng. Phương pháp này chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp có bất thường cấu trúc rõ rệt, đau kéo dài hoặc hạn chế chức năng đáng kể và không đáp ứng với các biện pháp bảo tồn.

Do đó, điều quan trọng là phân biệt bàn chân phẳng sinh lý với tình trạng thực sự ảnh hưởng đến vận động. Theo dõi từ sớm, đánh giá đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp sẽ giúp hạn chế những can thiệp không cần thiết, đồng thời bảo vệ khả năng vận động của bàn chân trong quá trình phát triển.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép chống bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.